"Phänomenologie" bezeichnet eine an der Jahrhundertwende in der Philosophie zum Durchbruch gekommene neuartige deskriptive Methode und eine aus ihr hervorgegangene apriorische Wissenschaft, welche dazu bestimmt ist, das prinzipielle Organon für eine streng wissenschaftliche Philosophie zu liefern

Edmund Husserl

facebook twitter google+ ug

Czytanie Patocki -...

Polskie Towarzystwo Fenomenologiczne we współpracy z Instytutem Filozofii i Socjologii PAN...

czytaj dalej

CFP - History,...

The Polish Phenomenological Association announces a Call for Papers for THE XVII ANNUAL CONFERENCE OF THE...

czytaj dalej

Seminarium o...

Polskie Towarzystwo Fenomenologiczne zaprasza na najbliższe seminarium z cyklu „Perspektywy...

czytaj dalej
16 Czerwiec 2013

O fenomenologii na Uniwersytecie Harvarda

W dniach 4-7 czerwca br. w Cambridge (Massachusetts) na Uniwersytecie Harvarda odbyła się wspólna konferencja dwóch towarzystw naukowych, International Society of Phenomenology and Literature (37. doroczna konferencja tego Towarzystwa) oraz International Society of Phenomenology, Aesthetics and the Fine Arts (18. Doroczna konferencja). Założony w 1636 roku Uniwersytet Harvarda był miejscem pracy Williama Jamesa, amerykańskiego filozofa, pragmatysty i prekursora fenomenologii w Stanach Zjednoczonych. Konferencja, skupiając filozofów i humanistów z całego świata, m.in. z Japonii, Brazylii, Meksyku, Republiki Południowej Afryki, Nigerii, Rosji, Włoch, Polski oraz – oczywiście – z USA, była okazją do dyskusji nad możliwościami wykorzystania fenomenologii w różnych dziedzinach ogólnie pojętej humanistyki.

Prezentowane referaty koncentrowały się przede wszystkim na analizach konkretnych dzieł literackich lub dzieł sztuki współczesnej z wykorzystaniem aparatu metodologicznego fenomenologii. Uczestnicy konferencji przedstawili ciekawe interpretacje na przykład Kopisty Bartleby’ego autorstwa Melville’a oraz Głodnego anioła Herty Müller. Nie zabrakło także referatów poświęconych samej fenomenologii. George Heffernan (Merrimack College) przedstawił niezwykle interesującą rekonstrukcję obecnie nieco zapomnianej krytyki fenomenologii Husserla zawartej w Micie Syzyfa Camus’ego. Zdaniem Heffernana krytyka ta w niektórych punktach mija się z tym, co Husserl faktycznie głosił; i tak, przeformułowania wymaga między innymi zarzut Camus’ego, że Husserl przyjmuje Platońską wersję idealizmu, gdyż eidos jest w fenomenologii pojmowany jako dynamiczna struktura definiowana przez zależności współkonstytuujące świat życia. Guelfo Carbone (Università di Roma „La Sapienza”) z kolei mówił o niektórych elementach dyskusji Heideggera z Cassirerem w Davos (1929). Carbone analizował kwestie dotyczące świata, odnosząc całość dyskusji do Krytyki czystego rozumu Kanta.

Podczas konferencji miałem okazję przedstawić i przedyskutować referat na temat fenomenologii doxa jako pewnej rudymentarnej formy wiedzy, która współkonstytuuje wyższe formy episteme. Operowanie dychotomią doxa-episteme zazwyczaj odnosi się do filozofii Platona i dewaluacji tej pierwszej jako jedynie opinii i wyróżnieniu tej drugiej jako wiedzy we właściwym sensie. W referacie zaproponowałem – idąc za Husserlem - zerwanie z klasycznym pojmowaniem obu form wiedzy, dowodząc, że doxa może być przedmiotem dociekań fenomenologicznych. Rzecz w tym, że doxa może być przedmiotem dociekań ejdetyczno-transcendentalnych jako wiedza aktualizująca się w świecie życia (Lebenswelt). Dociekania takie mają na celu identyfikację istotowych struktur doxa wraz z jej różnymi formami i postaciami. W referacie argumentowałem, że fenomenologicznie ujęta doxa jawi się jako pasywna sfera konstytucji przedmiotu, który dzięki wstępnej „wiedzy” jest już w jakiś sposób rozpoznany. Referat zbudził żywą dyskusję i duże zainteresowanie, świadcząc o potrzebie dalszych badań tego zagadnienia.

Udział w konferencji był realizowany w ramach grantu Transcendentalne sposoby uzasadniania wiedzy.

Powrót do archiwum